Vechten om kaartjes – uit Nieuwe Revu 2011

Bij het programma over online tickethandel, hier een artikel uit de oude doos dat ik in 2011 voor Nieuwe Revu schreef.

Concertorganisatoren en zwarthandelaren voeren een keiharde strijd over de doorverkoop van tickets. Ondertussen wordt er alweer 500 euro gevraagd aan wie naar Justin Bieber, Adele of Lowlands wil. Ook dit jaar gaat Mojo doorverkochte Lowlandskaarten ongeldig maken. De artiesten zelf bieden, om hun portemonnee te spekken, kaarten direct aan op de zwarte markt. “Mojo is hypocriet.”

Ben je een van de gelukkigen die wel een kaartje voor Lowlands heeft bemachtigd? Gefeliciteerd, maar dat wil nog niet zeggen dat je door mag naar Biddinghuizen. Heb je het kaartje namelijk in de zwarthandel gescoord dan bestaat de kans dat Lowlands binnenkort je kaart ongeldig maakt. Het is oorlog tussen de concertorganisatoren en de doorverkopers.

Op Seatwave, Viagogo, Worldticketshop of andere aanbieders van doorverkochte kaarten lopen de prijzen voor Lowlandskaarten op tot 500 euro voor kaarten die in de reguliere voorverkoop 165 euro kosten. En dat steekt. Dat geld had voor Lowlands kunnen zijn en het is nog maar de vraag wat iemand uitgeeft op een festival als de toegang al 500 euro heeft gekost.

“We lopen geen inkomsten mis door de doorverkoop van concertkaarten”, aldus Lian van Leeuwen, woordvoerder bij Mojo. “Maar het gaat wel om onze klanten, die vaak geen idee hebben van de werkelijke prijs van een ticket door de verwarring die de zwarthandel zaait. De doorverkoop van tickets is slecht voor de hele branche, niet alleen voor ons. Als zwarthandelaren misrekenen zitten kleine clubs met halflege zalen bij uitverkochte concerten. Er wordt onnodig schaarste gecreëerd en niets van de opbrengsten uit doorverkoop vloeit terug in de branche. Terwijl alle risico’s worden gedragen door de locaties, artiesten en organisatoren.”

Volgens Richard Kastelein, eigenaar van de site EU Ticket News, en adviseur bij Worldticketshop, aanbieder van secundaire tickets, is de strijd tussen de secundaire markt en concertorganisatoren een strijd tussen de oude en nieuwe wereld. Kastelein: “Ageren tegen te hoge doorverkoopprijzen is goed voor de pr en ook de politici smullen er van, maar ik vind Mojo hypocriet. De secundaire markt verdient gewoon te veel geld en dat kunnen ze niet hebben. Ze zijn gefrustreerd dat zij de prijzen niet kunnen verhogen, dat pikt het publiek niet.”

Illegaal
In 2010 werden honderden kaarten voor Lowlands ongeldig gemaakt. Kaarten die waren doorverkocht via de zogenaamde secundaire markt. En dat mag niet volgens de algemene voorwaarden van Mojo, organisator van het festival. “We gaan ook dit jaar weer kaarten ongeldig gaan maken voor Lowlands”, aldus Mojowoordvoerder Lian van Leeuwen. “In onze algemene voorwaarden staat dat doorverkoop illegaal is. Er is nog nooit een zaak over geweest, maar wij gaan die graag aan. De KNVB heeft al eens eerder zo’n zaak gewonnen.” (Het betreft hier een kort geding uit 2009 waarbij de KNVB 850 doorverkochte kaarten voor de interland Nederland-Schotland blokkeerde.)

Advocaat Hans Bousie, gespecialiseerd in de entertainmentindustrie, twijfelt of Mojo een goede kans maakt in de rechtszaal bij een langere procedure. “Als het mij zou overkomen dat mijn kaarten ongeldig worden gemaakt, dan zou ik gelijk naar de rechter stappen en ik denk dat ik een goede kans maak. Wanneer je te goeder trouw iets koopt, dan is het van jou. Koop je een gestolen fiets bij een fietsenwinkel, dan ben jij niet strafbaar, de eigenaar van die fiets moet dan aangifte tegen de fietsenwinkel doen, jij mag de fiets houden, want jij hebt te goeder trouw gekocht.”
Keje Molenaar, oud-profvoetballer, Ajax-coryfee en advocaat, is voorzitter van de branchevereniging van doorverkopers, de EUSTA (European Union Secondary Ticketing Association). Hij reageert per mail: “In juridische zin is een toegangsbewijs, tenzij op naam gesteld, een recht aan toonder waar de overdraagbaarheid niet zomaar mag worden beperkt. Dat proberen de KNVB en Mojo te ondervangen via hun algemene voorwaarden. Het is de vraag of die voorwaarden wel op de koopovereenkomst van toepassing zijn en of deze niet als onredelijk bezwarend aangemerkt kunnen worden. Er valt juridisch dus nogal wat af te dingen op die eerdere uitspraak in kort geding.”

Mojo vermoedt dat 10 tot 15% van de concerttickets bij grote evenementen direct door de secundaire markt wordt opgekocht, ook al claimen veel ticketaanbieders dat zij slechts een doorgeefluik van consumenten zijn. Ruben Brouwer, juridisch medewerker van Mojo: “Voor het concert van Mika van vorig jaar hebben we circa 750 kaarten kunnen traceren die in de zwarthandel zijn terechtgekomen. Daar was het 15 %. Dit percentage verschilt per show, meestal ligt het tussen de 5 en de 20 %. Het gebeurt ook dat een zaal voor 20% leeg is bij een uitverkocht concert. Take That in Ahoy in 2007 was zo’n voorbeeld. De doorverkopers, die massaal kaarten hadden ingeslagen, kregen die niet kwijt.”

De Rijksuniversiteit Groningen becijferde dat slechts 3,7% van de kaarten in Nederland wordt doorverkocht en dat er gemiddeld 5% winst wordt gemaakt op concertkaarten. De officiële markt maakt, volgens dat onderzoek, een omzet van 3 miljard euro per jaar op kaarten voor concerten, theater en sport. De secundaire markt zou dus 111 miljoen van die taart mee-eten. Als we de cijfers van Mojo volgen, is het aandeel van de secundaire markt 15% en dus 450 miljoen. Volgens onderzoeker Jelle Bouma zorgen de wederverkopers voor een efficiënte verdeling van de kaarten.

“Van dat onderzoek klopt helemaal niks”, aldus politicus Arda Gerkens die een wet indiende om doorverkoop van tickets aan banden te leggen. “Het onderzoek is betaald door de secundaire ticketaanbieders. Die hebben ook de data aangeleverd. Verder kloppen de cijfers van de steekproef die ze zelf hebben gedaan niet met de cijfers van de uiteindelijke uitkomsten. Ik heb de onderzoeker daar naar gevraagd maar hij liet toen plotseling niets meer van zich horen.”

Wet
In april 2010 is door de Tweede Kamer een wet aangenomen die stelt dat er maximaal 20% winst mag worden gemaakt bij de doorverkoop van een kaartje. De wet is nog niet door de Eerste Kamer en dus op het moment niet in werking. Kamerleden Arda Gerkens (SP) en Nicolien van Vroonhoven-Kok (CDA) dienden de wet in. Gerkens en Van Vroonhoven-Kok zitten niet meer in de Kamer, maar Gerkens blijft als adviseur op de achtergrond vechten voor haar wetsvoorstel. “Naast een maximale prijsverhoging van 20% willen we dat de branchevereniging van secundaire ticketverkopers een geschillencommissie opricht die beoordeelt of klanten met klachten een redelijke prijs voor een ticket hebben betaald”, zegt ze. De secundaire ticketverkopers stellen dat de wet ervoor zorgt dat er manieren worden bedacht om de regels te omzeilen. Verkopen vanuit het buitenland of koppelverkoop van een T-shirt met een kaartje voor 200 euro, zijn mogelijkheden. Gerkens: “Ik heb niet de illusie dat we zwarthandel helemaal kunnen uitbannen. Je zult altijd voor een concert die veertig zwarthandelaren buiten het stadion zien lopen.”

Keje Molenaar: “Wij denken dat dergelijke wetgeving niet juist is voor een transparantere en eerlijke secundaire ticketmarkt. Als het wetsvoorstel wordt aangenomen zal er een ongereguleerde zwarte markt ontstaan zonder controlemogelijkheid en met hogere prijzen, omdat gezonde marktwerking niet meer mogelijk is. De consument krijgt op de hoek van de straat, of via buitenlandse websites, niet de garanties die hem nu worden geboden en prijsvergelijkingen zijn lastig te maken.”

De grote vraag is wie achter de zwarthandelaren aan gaat zitten als de wet door de Eerste Kamer wordt aangenomen. Het heeft waarschijnlijk geen prioriteit bij staatssecretaris Fred Teeven, de VVD stemde niet voor niks destijds tegen het wetsvoorstel van Gerkens en Van Vroonhoven-Kok.
“Als de mogelijkheid er is, zijn wij wel bereid om stappen te ondernemen”, aldus Lian van Leeuwen van Mojo.

Over de beweegredenen van de concertorganisatoren wordt misschien getwijfeld, Gerkens heeft het wetsvoorstel uit idealistische motieven ingediend. “Wij vinden dat cultuur voor iedereen bereikbaar moet zijn. Zoals ook mensen met een kleine beurs sportwedstrijden moeten kunnen bezoeken, moeten ook concerten niet alleen voor bezoekers met een grote beurs zijn.”

Dubbele moraal
De concertindustrie wordt een dubbele moraal verweten. Ten eerste is het moederbedrijf van Mojo, Live Nation, zelf eigenaar van Get Me In!, een aanbieder van secundaire tickets. Get Me In! is een Ticketmaster company, zo staat er groot op de site. Live Nation is in 2009 gefuseerd met Ticketmaster dat op haar beurt in 2008 Get Me In! kocht. Op Get Me In! kun je kaartjes voor Take That in Amsterdam kopen waarbij de prijs is verdubbeld. Get Me In! krijgt 25% van ieder kaartje dat via de site wordt verkocht. In Nederland zit men een beetje in de maag met het doorverkoopstation van de Amerikaanse moedermaatschappij, maar Mojo kan of wil er niks aan doen. “Ja, dat is een lastig verhaal”, aldus Lian van Leeuwen. “Wij opereren los van Amerika en wij of Ticket Service Nederland zullen nooit kaarten aan Get Me In! leveren.” Eerder had Mojo in Nederland het eigen platform Ticket Trade waarop kopers hun kaarten voor evenementen van Mojo konden doorverkopen. Dat platform liep op techniek van de grote secundaire ticketaanbieder Seatwave en is sinds februari 2010 buiten werking omdat ook daar de prijzen door consumenten soms werden verdubbeld of verdrievoudigd. Van Leeuwen: “Die vorm werkte niet goed. Er ontstond ook te veel verwarring, alsof Mojo die kaarten zelf voor die prijs aanbood. We zijn nu aan het bekijken of we iets anders kunnen maken zodat kopers hun kaartje op een legale manier kunnen doorverkopen.”

Het gevoel van de dubbele moraal wordt ook nog eens gevoed door het nieuws dat organisatoren én muzikanten hun portemonnee spekken door zelf direct kaarten te leveren aan de secundaire markt. De Sunday Times ontdekt in november 2010 dat kaarten voor een concert van Madonna, een groot tennistoernooi en een liefdadigheidsconcert direct door organisatoren op de zwarte markt worden aangeboden. Volgens de Engelse krant zal door deze samenwerking straks een op de vijf tickets via de secundaire markt worden aangeboden waar de tickets gemiddeld 60% duurder zijn. Vooral in de beste plaatsen is een levendige handel. Van Madonna is bekend dat haar medewerkers in 2009 direct kaarten doorverkochten aan Viagogo. Volgens de Wall Street Journal begaf ook Van Halen zich in 2009 op dit pad en van Bon Jovi wordt hetzelfde gezegd. En dus duiken die verhalen ook in Nederland op. Lian van Leeuwen verwijst ze direct naar de prullenmand. “Dit zal niet op eigen initatief van Mojo gebeuren. De artiest bepaalt wat er met zijn of haar toegangskaarten gebeurt. De kaarten zijn het eigendom van de artiest, niet van de concertorganisator.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s