Guru R.I.P.

Guru is niet meer. De rapper, van het legendarische Gang Starr, is 43 geworden. In 2007 sprak ik de man voor tijdschrift Jazz naar aanleiding van het vierde Jazzmatazz-album. Daar manifesteerde Solar zich ook al als enigszins opdringerige nieuwe producer. Hier de integrale tekst van het interview destijds.

Jazzmatazz

Op Doo-Bop verkende Miles Davis, postuum, de raakvlakken tussen jazz en hiphop. Vanuit de hiphop was het enkele jaren later Guru die met Jazzmatazz serieus werk maakte van de combinatie tussen de twee stijlen. Inmiddels heeft hij deel vier van de serie afgeleverd, met opnieuw een nette balans tussen jong talent en gevestigde jazznamen.

Hoe lang zijn hiphoppers houdbaar? Kennen ze net als veel popsterren enkele hoogtijdagen waar ze decennia nadien nog op teren, of hebben ze de vitaliteit van de oude jazzcats? Rapper Guru is er van overtuigd dat hij net als een goede wijn is en met de jaren alleen maar beter wordt. “Ik ben het levende bewijs man, mijn techniek gaat er alleen maar op vooruit.”

Guru is dan ook niet enkel die rapper die samen met DJ Premier vanaf 1987 de legendarische hiphopgroep Gang Starr vormde, hij is het ook die in 1993 serieus werk maakte van de combinatie jazz en hiphop. Het project kreeg de naam Jazzmatazz, er verschenen reeds drie delen waar onder andere Donald Byrd, Branford Marsalis, Courtney Pine, Lonnie Liston Smith, Ronnie Jordan, Erykah Badu, Isaac Hayes en Herbie Hancock aan meewerkten. Veertien jaar na die eerste Jazzmatazz is Guru toe aan het vierde deel van de serie. Hij krijgt dit keer hulp van Slum Village, Common, Bob James, Damian Marley, Ronnie Laws, Nick ‘Brownman’Ali, Dionne Farris, Blackalicious en David Sanborn. Maar het is vooral producer Solar die hem bijstaat. Die is zelfs meegekomen naar Amsterdam om de rapper te vergezellen bij de interviews.

Het contact tussen Guru en DJ Premier lijkt zijn beste tijd te hebben gehad, tot verdriet van de Gang Starr-fans. Als hiphopduo maakten de twee in 1989 al naam door jazz en hiphop te vermengen. Op hun debuutalbum No More Mr. Nice Guy staat een nummer getiteld Jazz Music waarin een sample van Ramsey Lewis is verwerkt, op het nummer Manifest wordt Charlie Parker gesamplet, naast James Brown en rapper Big Daddy Kane. Zo rond 1990 maken meer hiphoppers furore door op een kundige manier rap te vermengen met hiphop. Ook de heren van De La Soul, Stetsasonic, Jungle Brothers en A Tribe Called Quest maken gebruik van de muziek die hun vaders en opa’s luisterden. Tegelijkertijd verkennen Miles Davis (postuum op Doo-Bop) en Herbie Hancock (Dis Is Da Drum) de hiphop.

Met de opkomst van gangsta rap lijkt het gedaan met de mix tussen jazz en hiphop. Maar in 1994 zet Guru het genre goed op de kaart met het eerste Jazzmatazz-album. Guru: “Ik ben er ooit mee begonnen omdat ik het kon doen en omdat ik het idee had dat er vraag naar was. Veel muzikanten waren toen bezig met de mix tussen jazz en hiphop, ik wilde het in een keer goed doen en ik vind dat we het genre met Jazzmatazz op de kaart hebben gezet.”

Op Jazzmatazz 2 en Jazzmatazz 3 produceert Premier nog wat nummers, maar sinds die zijn dagen vult met het voor veel geld produceren van artiesten als Christina Aguilera, is het nu Solar die zich manifesteert als de belangrijkste man naast Guru.

Ik heb niet gelijk ja gezegd toen Guru me vroeg om dit album te produceren”, begint Solar ongevraagd te vertellen. “Ik heb de voordelen afgezet tegen de mogelijkheden dat dit een mislukking zou worden. Wanneer je een vervolg op iets maakt, is het bijna altijd minder dan het origineel, ik kan je niet een film noemen waar ik het vervolg niet slecht vond. Daarom besloot ik dat ik het Jazzmatazz-geluid opnieuw moest uitvinden. Dat kon ook, want ik stond heel fris ten opzichte van de stijl. Guru is opgevoed met jazz, ik kende tot nu toe alleen hiphop. Ik ben me in jazz gaan verdiepen en werd er snel door gegrepen. Net als hiphop is jazz in New York ontstaan en zo zijn er nog veel meer overeenkomsten. Ik kwam er achter dat de bas en de drums in jazz de basis zijn van bijna alle muziekstromingen. Je hoort het terug in funk, soul, bij Steely Dan, Earth Wind And Fire en in hiphop. Dat jazz de bron is voor alle muziek die ik ken, was een openbaring voor me.”

Guru en Solar delen een liefde voor jazz die zich niet direct toespitst tot een bepaalde periode of stijl. “We vinden dezelfde nummers goed”, zegt Guru. “Dat kan Miles zijn, Bird, Coltrane of Ella Fitzgerald.”

En ook van Bob James zijn de twee hiphoppers bijzonder gecharmeerd. En terecht, want het drumloopje in zijn Take Me To The Mardi Grass is na James Browns Funky Drummer de meest gebruikte sample binnen de hiphop. Het duo is dan ook bijzonder verguld dat James te horen is op deel vier van Jazzmatazz, net als de andere oudgediende David Sanborn. Volgens Solar en Guru zijn het ook deze mannen waar hiphoppers een voorbeeld aan kunnen nemen. Solar: “Het gaat ze niet om het geld, ze maken geen nummers om er een Cadillac mee te kunnen kopen. Het is geweldig om te zien hoe jeugdig die mannen nog zijn door hun speelplezier. Terwijl het bij hiphop nu vooral gaat om geld en boosheid. Dat moet je niet gaan censureren, dat is olie op het vuur. Je moet er een goed voorbeeld tegenover stellen, dat proberen Guru en ik te doen met ons platenlabel 7 Grand Records en Jazzmatazz kan daar ook aan meehelpen. We kunnen nog een hoop leren van de jazz, zij hebben ook een moeilijke tijd doorgemaakt, maar ze staan er nu allemaal nog, zonder wrok of boosheid.”

Guru (40) is er van overtuigd dat hij later, net als de eerdergenoemde David Sanborn en Bob James, ook na zijn vijftigste muzikaal nog meetelt. “Ze noemden mijn rapstijl altijd monotoon, maar dankzij de steun van Solar begin ik steeds dynamischer te rappen”, zegt hij over zijn recente progressie. De producer die zijn naam hoort vallen, begint gelijk te vertellen hoe hij Guru heeft geproduceerd. “Ik heb veel nummers op een hoger tempo ingezet. Guru werkte voorheen met rustige beats, maar het maakte veel indruk hoe goed hij omging met dat hogere tempo. Zijn stem werd ook altijd laag en achterin gemixt. Ik heb op dit Jazzmatazz-album van zijn stem het middelpunt gemaakt. Hij zingt ook vaker de refreinen dan voorheen.”

Op Jazzmatazz 4 zijn veel nieuwe namen te vinden, de ondertitel is dan ook niet toevallig The Hip-Hop Jazz Messenger: Back To The Future. Kem, Vivian Green en Raheem DeVaughn mogen dan nog geen eigen bakje hebben in de platenwinkel, het zijn wel de jonge talenten waar we rekening mee moeten houden aldus de Jazzmatazz-voormannen. Precies zoals Guru het graag heeft. “Het gaat om balans, de grote gevestigde namen van de ouderen en het jonge talent. Daar draait het om bij samenwerking.” Bang om overvleugeld te worden door het jonge grut is Guru dan ook niet. “Als ze goed zijn, dan zijn ze goed en dan moeten ze op dit album staan. Werken met jongeren is alleen maar goed voor je, het zorgt ervoor dat je groeit.” Solar: “Het is je verantwoordelijkheid om de jeugd een kans te geven.”

De Guru op Jazzmatazz lijkt haast een andere man dan de Guru op de Gang Starr-albums. Het lijkt een verschil tussen de straat en de huiskamer. Waar Guru op de pure hiphopalbums zich laat gelden en het rauwe straatleven beschrijft, daar neemt de Guru op Jazzmatazz wat gas terug, ook tekstueel. Maar volgens de rapper is de boodschap uiteindelijk hetzelfde. “Ik vloek wat minder op Jazzmatazz, niet eens bewust, maar het valt me wel op. Het is wat rustiger, maar de teksten zijn nog steeds een commentaar op de politiek, de samenleving en de muziekindustrie. Het zijn boodschappen verpakt in een verhaal.”
Vier Jazzmatazz-albums, je kunt er een leuk verzamelalbum van maken, met de grootste hits. Guru piekert er niet over. “Dat doe je alleen als je er mee ophoudt.”

Solar: “De Jazzmatazz liveband zou wel een ‘best of’ kunnen spelen. We zijn lang bezig geweest om die band samen te stellen, ze gaan het Jazzmatazz-materiaal live met ons spelen. Het was vooral moeilijk om de juiste drummer te vinden. In de studio was het voor dit album al een hele opgave om het juiste drumgeluid te vinden, daar zijn ik en de technicus dagen mee bezig geweest. Want als er iets moeilijk is, dan is het om met een computer een drumgeluid oud en authentiek te laten klinken.”

Guru: “Rappen met een liveband is niet zozeer moeilijker, het is vooral anders. Je staat met veel meer mensen op het podium en er is meer interactie onderling. En het leuke is dan ook weer dat op een liveband meer vrouwen afkomen.”

Precies”, voegt Solar toe. “Bij een DJ staan er alleen maar jochies te kijken welke platen hij opzet.”

Advertenties

Een Reactie op “Guru R.I.P.

  1. Pingback: Tweets that mention Guru R.I.P. « Zwar -- Topsy.com

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s