Vinyl is terug van weggeweest. Er worden ieder jaar meer platen verkocht en ook platenspelers zijn weer op verschillende plekken te koop. In Nijmegen is vinyl ruimschoots voorradig. Daarnaast zijn er drie kleine labels die enkel vinyl uitbrengen.

Het was over en uit voor de grammofoonplaat, zo dacht men begin jaren negentig. De cd was niet te stoppen. Massaal gingen de platenspelers richting stort en tweedehandswinkels. Platencollecties gingen op rommelmarkten voor een prikkie van de hand. En dat zou het einde moeten zijn voor de geluidsdrager die sinds 1950 in bijna ieder huishouden te vinden was.

Maar dat was het niet. Grammofoonplaten van vinyl bleven het belangrijkste muziekmedium voor dj’s. Er waren mensen die vanuit hun liefde voor de aloude lp nooit afstand deden van pick-up en platencollectie. En nu, terwijl de cd-verkoop drastisch daalt, zit juist die lp weer in de lift. De verkoop van vinyl is in Engeland met 40% gestegen en de enige vinylperserij van Nederland, gelijk de grootste van Europa, zag de productie in 2011 met 20% stijgen. Naast alle digitale muziek is er behoefte aan tastbare muziekdragers, met mooie hoezen en vooral ook speciale boxen.

Primal Scream, Kings Of Leon, Eric Clapton, Miles Davis, Jimi Hendrix. Aan mooie hoezen geen gebrek als Ferdinand Maks en Ton Vermeulen half november door vinylperserij Record Industry in Haarlem lopen. Vanwege de komende kerst draaien de persen op volle toeren. Nijmegenaar Maks is op bezoek om de zoveelste uitgave van zijn Shipwrec-label in Haarlem te laten masteren vlak voor de persing. Hij krijgt een rondleiding door de fabriek van directeur Ton Vermeulen. Een fabriek waar in de gouden jaren 35 miljoen exemplaren van Michael Jacksons Thriller werden geperst. Wekenlang was dat het enige wat er van de persen rolde.

Record Industry begon als de perserij van CBS en later van Sony. Toen die laatste in 1998 de fabriek wilde sluiten, omdat ze geen brood meer in de grammofoonplaat zagen, nam Ton Vermeulen de fabriek over. Veel werknemers bleven in dienst, waaronder Rinus Hooning (verantwoordelijk voor de mastering), die vanwege zijn jarenlange ervaring in Haarlem van de labels toestemming krijgt om albums van de Beatles, Eric Clapton en Miles Davis te remasteren voor vinyl. Ook grote dj’s als Armin van Buuren komen naar Haarlem om naast Hooning plaats te nemen als hij hun platen mastert.

Nieuwe persen worden niet meer gemaakt, een uitgebreide technische dienst moet de zeker 35 jaar oude persen draaiende houden. Desondanks is Record Industry een modern bedrijf in vergelijking met perserijen in Oost-Europa waar meer personeel werkt voor taken die bij Record Industry machinaal verlopen. Tegenwoordig hebben ze een productie van 5000 exemplaren per dag, maar met de omzetstijging denkt Vermeulen dat hij zijn 45koppige personeelsbestand misschien moet gaan uitbreiden.

Nijmegen is een vinylstad. Met De Waaghals en het Vinylarchief zijn er twee grote platenwinkels in de stad. Ook Kroese is weer begonnen met de verkoop van vinyl, je vindt zelfs platen bij de Free Record Shop. En dan zijn er nog de Nijmegenaren die op hun eigen label vinyl uitbrengen. Darko Esser bijvoorbeeld, op Wolfskuil Records en Balans, Ferdinand Maks op Shipwrec. En ook Jorg de Man en Sjoerd Los met hun Lomechanik-label. Allemaal reizen ze op gezette tijden naar Haarlem om daar bij Record Industry  hun platen te laten persen.

“Vinyl is heel belangrijk voor Shipwrec”, aldus Ferdinand Maks die alleen platen en geen cd’s uitbrengt. “De muziek is ook digitaal verkrijgbaar, maar alleen als doel om meer vinyl te verkopen. Een plaat heeft meerwaarde. Er komen nu grote buitenlandse artiesten naar me toe die kunnen kiezen uit labels maar voor Shipwrec gaan omdat ze hun muziek op vinyl willen uitbrengen. En ik vind een mooie hoes daarbij ook belangrijk.” Binnenkort zal Maks binnen De Waaghals zijn eigen vinylwinkel starten.

Jorg de Man en Sjoerd Los kiezen ook bewust voor het uitbrengen van vinyl op Lomechanik. Ze zijn beide liefhebber van de ouderwetse plaat. “Van het kopen van vinyl word ik oprecht blij”, aldus De Man. “Een plaat is een tijdsdocument. Ik heb dat ook met het luisteren van muziek thuis. Dan sta ik voor de kast om iets uit te zoeken, dat is anders dan bij cd’s.” Sjoerd Los: “Op internet kan ik alles vinden wat ik wil. Maar het kopen van een plaat in een winkel is bijzonder.” “De platenwinkel heeft een waarde die internet niet heeft”, vult Jorg de Man aan. “Als in een stad geen platenwinkels meer te vinden zijn, zou ik die ook echt missen.”

Draaien met vinyl doen nog weinig dj’s. Volgens Ferdinand Maks werden danceplaten vroeger in oplages van 3000 geperst en nu komt de oplage niet boven de 600. Toch zal het medium niet verdwijnen aldus Darko Esser, ondanks alle nadelen die aan platen kleven. “Ik koop wel 20 platen per week. Tijdloze muziek wil ik op een tijdloos medium hebben. Om ermee te draaien is het een heel kwetsbaar medium. Zodra mensen beginnen te springen, stuitert die naald weer van de plaat af.”

In Nijmegen ziet De Waaghals de vinylverkoop nog steeds stijgen. De lp’s van Tom Waits en Colin Stetson zijn in 2011 het best verkocht. En ook The Velvet Underground & Nico en Johnny Cash – American Recordings blijven goed verkopen op plaat. Wat verder goed loopt in De Waaghals zijn bands als Fleet Foxes, Bon Iver, Black Keys en C.W Stoneking naast AfroFunk, LatinFunk, soul, reissues op vinyl (Cyril Diaz), releases van Analog Africa, Sublime Frequencies, Soundway en Mississipi records.
Wereldwijd verkocht Abbey Road van The Beatles het best op vinyl in 2011. 

Naast de top 20 zijn vooral de bizarre kindernamen opvallend.
Spelling blijft lastig. Verkeerd gezette accenten leveren onuitspreekbare namen op, ook zijn er vreemde varianten op bekende namen.

Denk aan Dautsen, Doutse, Doutsen en Doutze. Of Patrijcja, Patrycia en Patrycja. Maar ook Dangelo en Daimend zijn apart gespelde namen.

Ook de voorliefde voor het vernoemen van kinderen naar automerken valt op in de namen Bentley, Spyker, Rolls, Royce en Rover.

Het lijkt er op dat tikfouten soms ook worden geregistreerd door SVB lijkt het. Of zouden mensen hun kinderen echt E of N hebben genoemd?

De leukste tien jongensnamen van 2011

• Stoer
• En
• Devinder
• Shine-On
• Ui
• Tipi
• Disciple
• D’x
• Alpha
• Osama

De tien meest opmerkelijke meisjesnamen

• Gouda
• Jupiler
• Bamboo
• Accompli
• Rebbel
• Beyoncé
• Broadcast
• Sherdeyshelly
• La-Queennysha
• Vrouwtje

Lees hier over de lijst van vorig jaar

Next Question!

Luister alle tips op Spotify

Luister alle tips op Spotify

Luister alle tips op Spotify

Luister alle tips op Spotify

Luister alle tips op Spotify