De Swing en het sentiment

Column verschenen in De Gelderlander op 23 september

Sentiment is funest voor het geheugen. Zo wordt er over de doden niks dan goeds verteld, ook al waren het onuitstaanbare types. En ook teloor gegane tenten kunnen in de sentimentele herinnering een godsgeschenk worden. Je zult de Nijmeegse dertigers de kost moeten geven die menen dat De Swing het beste was dat horeca Nijmegen ooit is overkomen.

Klopt natuurlijk niks van. De mensen die De Swing bewieroken verlangen terug naar hun jeugd, niet naar een bepaalde disco. Dat wil niet zeggen dat De Swing geen bijzondere disco was. Tussen 1984 en 2000 (zie nou wel, in mijn herinnering waren ze al in de jaren negentig gestopt) gebeurde er wel wat daar in de Molenstraat. De huidige baas van 3FM was er dj, net als de hoofdredacteur van 3voor12.

Half Nijmegen kent portier Percy nog. En dan waren er nog dj’s als Martijn Bach, Caspar, de broers Daan en Mark Smit en een jochie dat zich St. Paul noemde. Dit hele rijtje is na de sluiting van De Swing in Merleyn gaan draaien. Normaal zie je dj’s driftig in hun platenkoffer zoeken als ze aan het werk zijn, of ze draaien fanatiek aan knopjes. Mark Smit draaide altijd een sjekkie totdat hij een nieuwe plaat moest instarten. Zo’n relaxte dj is er sindsdien in Nijmegen niet meer gesignaleerd*.

En zo hadden ze allemaal iets. Maar nog even terug naar die St. Paul. Inmiddels draait hij overal in het land, op festivals, op de radio, op televisie, ja waar eigenlijk niet? Tegelijkertijd schrijft hij ook nog eens erg goede columns. Een beetje jaloersmakend is het wel, ik ga toch ook niet in mijn vrije tijd succesvol dj’en? Zelden zo gesmuld als toen hij onlangs een column schreef over een privéfeestje waar hij van de ceremoniemeester te horen kreeg dat hij die avond een cassetterecorder en geluidsbehang was, en niks meer. En dat de muziek natuurlijk af moest toen de jarige op het feestje via video werd toegesproken door Bono en The Edge van U2. Prachtig verhaal.

St. Paul begon dus in De Swing. Hij zal vast naar de reünie gaan die binnenkort in de NDRGRND voor oud-medewerkers wordt georganiseerd. Omdat de Burger King, die nu op de plek van De Swing in de Molenstraat zit, ook zo’n rare reünielocatie is. St. Paul is zaterdag weer even terug in Merleyn met zijn Helter Skelter. Voor hen met jeugdsentiment, of voor wie gewoon fijn wil dansen, je weet waar je moet zijn.

Zaterdag 24 september, Merleyn, Helter Skelter met St. Paul, 00:00 – 04:00 uur

*addendum: volgens een nagekomen mededeling nam Mark Smit soms toastjes, brie en port mee om die tijdens het draaien samen met zijn broer te kunnen nuttigen

Bouw je eigen Daft Punkhelm

Op de fiets naar huis

Recensie in De Gelderlander 12-09-2011

Nadat hij zijn laatste nummer heeft gezongen, fietst Gert Vlok Nel het podium af. Op een fiets die hij voorafgaand aan het optreden heeft gekregen van Literair Productiehuis De Wintertuin. Die heeft de Zuid-Afrikaanse dichter en zanger uitgenodigd om twee maanden in Nijmegen te verblijven als artist in residence.

Vlok Nel wil in die periode de hele stad verkennen, maar om dat nu lopend te doen. Daar wordt hij te oud voor, mompelt hij voor het optreden.

Veel meer woorden zal hij niet tot het publiek richten. Gert Vlok Nel is ondanks een imposant postuur een verlegen man. Maar ook een bijzonderheid tussen de muzikanten, omdat hij een betere dichter dan zanger is. Zijn gedichten zijn zo mooi en hij is zelf zo’n goede vertolker dat de stap naar de muziek snel gemaakt is.

In 2006 verschijnt, samen met de geroemde documentaire Beautiful in Beaufort-Wes, de cd ‘Beaufort-Wes se beautiful woorde’. Met Waarom Ek Roep Na Jou Vanaand, een ode aan landgenoot Koos du Plessis en ook het langste nummer van dat album, begint Vlok Nel zijn optreden in Nijmegen.

Een thuisoptreden, want Vlok Nel kan op de fiets naar huis vanavond. Of het verschil uitmaakt met een optreden tijdens een tournee is maar de vraag. Zoals gezegd blijft Vlok Nel afstandelijk. Achter hem verschijnen op een groot scherm Nederlandse vertalingen van zijn prachtige teksten. Verhalen over eenzaamheid en verdriet, die bijna altijd gepaard gaan met humor. Vol prachtige klanken die Vlok Nel in een combinatie van zingen, mompelen en voordragen mooi vertolkt.

Hij houdt het kaal. Zelf speelt hij gitaar en mondharmonica. De Zuid-Afrikaan wordt begeleid door een bassist en accordeonist. De zaal kijkt ademloos toe, waardoor zelfs het geschuifel van Vlok Nels witte gympen op de vloer goed hoorbaar is.

Muziek en teksten van Gert Vlok Nel zijn ook een ode aan de rust, een tegenwicht voor het jachtige leven. Hij zingt over de nacht, over de rivier, over treinen en over de regen, nooit gejaagd en zonder overdaad. De toegift Rivier, met de zin “Laasnag het ek in Pretoria geslaap”, sluit hij af met een variant: “Vannacht slaap ik in Nijmegen”, de stad waar hij een staande ovatie kreeg voor een indrukwekkend optreden.